Vụ gian lận kiểm tra khí thải của hãng xe Volkswagen đang là vấn đề sôi nổi những ngày qua với 11 triệu chiếc xe trên toàn thế giới được
tuồn ra thị trường trót lọt mặc dù không đạt tiêu chuẩn về chống ô
nhiễm.
Volkswagen đã tích hợp một phần mềm trên xe hơi, sử dụng thông tin từ hệ thống lái, phanh và tăng tốc để nhận biết xe đang trên bệ kiểm tra khí thải. Khi đó, nó sẽ tự điều chỉnh hoạt động của động cơ để tối thiểu hóa mức độ nitơ oxit (NOx) trong khí thải. Thực tế trên đường, lượng NOx phát thải ra cao hơn tới 35 lần so với khi kiểm tra trên bệ.
Sự chênh lệch này bị phát hiện sau khi
EPA tiến hành các bài kiểm tra thực tế về độ ô nhiễm của các mẫu xe
chạy diesel và so sánh với kết quả kiểm tra trong phòng thí nghiệm. Điều
đó có nghĩa là xe của Volkswagen không thân thiện như hãng đã quảng
cáo, cũng không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường để được
bán xe ô tô mới ra cho người
tiêu dùng Mỹ.
 |
| Chủ tịch Tập đoàn Volkswagen, Martin Winterkorn xin lội người dùng. |
Ken Westin - chuyên gia về bảo mật phần mềm xe hơi giải thích với tờ
ABC News rằng, mức khí thải của xe hơi luôn được theo dõi bởi hệ thống
chẩn đoán lỗi điện tử tự động (OBD) và những dòng lệnh mà Volkswagen sử
dụng đã đánh lừa hệ thống này khi nó kiểm tra lưu lượng khí thải.
Chuyên gia này cho biết thêm: “Các hệ thống máy tính luôn có thể bị
đánh lừa bởi những dòng lệnh giả, OBD không phải ngoại lệ. Nó giống như
việc máy tính của bạn dính keylog hay trojan vậy, bề ngoài không có gì
xảy ra nhưng máy tính lại đang gửi những thông tin quan trọng tới những
đối tượng xấu”.
Hệ thống OBD đã có từ những năm cuối thập niên 70 của thế kỷ trước.
Ban đầu hệ thống này được sử dụng để kiểm tra, chẩn đoán tính năng công
tác của động cơ. Khi vấn đề kiểm soát phát thải đối với xe cơ giới trở
thành vấn đề lớn, người ta thấy rằng, nếu chỉ kiểm soát các chất độc hại
có trong khí xả khi thử nghiệm phê duyệt kiểu xe hoặc khi xe vào kiểm
tra định kỳ thì hoàn toàn chưa đủ và đôi khi là quá muộn. Vì vậy, phát
thải của xe cần phải được kiểm soát, ngăn chặn ngay từ nguồn và trong
suốt quá trình hoạt động, cụ thể là phải kiểm soát và loại trừ kịp thời
được những trục trặc kỹ thuật của các bộ phận, thiết bị có liên quan
trực tiếp tới việc phát sinh ra các chất độc hại có trong khí thải khi
sử dụng xe.
Để thực hiện mục tiêu này, người ta đã nghiên cứu nâng cấp, hoàn
thiện, mở rộng tính năng của hệ thống OBD cũ để có thể kiểm tra được các
bộ phận, hệ thống liên quan tới việc phát thải của xe. Và hệ thống OBD
hiện nay đã thoát ra khỏi chiếc áo chật hẹp ban đầu của mình để trở
thành một công cụ không thể thiếu được trên các loại xe hiện đại ngày
nay, đó là “Hệ thống kiểm soát khí thải”.
Theo EPA, để cạnh tranh giành thị phần tại thị trường Mỹ
- thị trường xe hơi lớn nhất thế giới - Volkswagen dựa chủ yếu vào các
dòng xe chạy diesel sạch và mạnh mẽ; năm ngoái hãng đã bán được 366.970
xe tại thị trường này. Nếu đầu tư cho các động cơ diesel đạt chuẩn về
khí thải, Volkswagen sẽ phải tốn thêm rất nhiều chi phí nghiên cứu và
sản xuất. Do vậy, một mã độc đánh lừa là cách làm dễ nhất.
Hậu quả khôn lường
Tuy nhiên, khi bị phát hiện thì hậu quả cũng khôn lường. Chỉ trong 2
ngày sau khi Volkswagen bị tố cáo gian lận, cổ phiếu của hãng này đã bị
mất giá đến 35%, tương đương 25 tỉ euro, kéo theo nhiều cổ phiếu xe hơi
khác bị sụt giá trên các thị trường chứng khoán châu Âu.
Vụ bê bối này đặt Volkswagen trước nguy cơ vấp phải sự tẩy chay của
người tiêu dùng ở thị trường ôtô lớn thứ nhì thế giới cùng với đó là khả
năng phải chịu án phạt lên tới 18 tỷ USD và có nguy cơ đối mặt với một
cuộc điều tra hình sự, chưa kể chi phí thu hồi sản phẩm và án phí, dự
kiến vào khoản 6,5 tỉ euro. Volkswagen phải rút khỏi thị trường tất cả
các xe mới cũng như cũ, có lắp thiết bị che giấu việc phát thải khí độc.
Như vậy lợi tức hàng năm của tập đoàn có doanh số 200 tỉ euro và
600.000 nhân viên sẽ bị giảm hẳn trong năm nay. Doanh thu năm ngoái của
Volkswagen đã vượt qua Toyota của Nhật, trở thành hãng xe hơi số 1 thế
giới.
Hôm 23-9, Chủ tịch tập đoàn Martin Winterkorn đã đưa ra lời xin lỗi
sâu sắc và hứa sẽ làm rõ vụ việc. Volkswagen thừa nhận, cuộc điều tra
nội bộ cho thấy phần mềm gian lận cũng hiện diện trong các xe chạy bằng
diesel khác của tập đoàn. Có nghĩa là không chỉ xe hơi hiệu VW hay Audi
tại Mỹ, mà còn tại các nơi khác trên thế giới, với những nhãn hiệu khác
như Skoda và Seat. Được biết Tập đoàn Volkswagen sở hữu 12 nhãn hiệu xe
hơi, xe tải và môtô.
Phần mềm nhằm qua mặt các thử nghiệm chống ô nhiễm liên quan đến tất
cả các động cơ diesel loại EA189, trang bị cho tổng cộng khoảng 11 triệu
chiếc xe hơi trên thế giới. Số lượng này tương đương với số xe hơi được
Volkswagen bán ra trong một năm.
Ngày 22-9, Hàn Quốc cho biết sẽ điều tra ba mẫu xe của Volkswagen
đang được phân phối tại nước này. Hàn Quốc có tới 4-5 nghìn xe Jetta,
Goft và Audi A3 của Volkswagen được sản xuất vào thời gian từ năm 2014
đến 2015. Không những thế, Ủy ban châu Âu cũng đã liên hệ với Volkswagen
và Mỹ để xem xét có nên tiến hành tiến hành điều tra các xe hơi của
Volkswagen ở châu Âu hay không. Hiện Pháp và Italia cũng đã mở cuộc điều
tra với các dòng xe của Volkswagen.
Chính quyền Đức đã bày tỏ quan ngại: Vụ bê bối của Volkswagen có thể
phá vỡ hình ảnh tốt đẹp của ngành xe hơi Đức. Thủ tướng Angela Merkel
hôm 23-9 kêu gọi tập đoàn vốn là niềm hãnh diện của Đức, nên hoàn toàn
minh bạch trong vụ này. Vượt ra ngoài tập đoàn Volkswagen, chính là hình
ảnh “made in Germany” bị ảnh hưởng: đó là những sản phẩm chất lượng tốt
và bền. Cho dù thường đắt tiền hơn các sản phẩm cạnh tranh, nhưng khách
hàng trên toàn thế giới mua hàng Đức vì thường tốt hơn sản phẩm của các
nước khác.
Về phần mình, cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ đang xem xét khả năng các
tập đoàn xe hơi khác cũng lắp đặt thiết tương tự, cung cấp các thông số
gây ô nhiễm gian dối, nhằm mục đích đề cao tính năng ưu việt của các sản
phẩm của mình. EPA sẽ tiến hành kiểm tra trên quy mô lớn các loại xe
hơi của những tập đoàn khác. Hiện các hãng xe hơi khác đều đang nằm yên
thở khẽ.
Bài trước
